Bilecik’in Söğüt ilçesi Türk tarihinin dönüm noktalarından birine ev sahipliği yapan küçük ama önemli bir kent. Osmanlı İmparatorluğu‘nun kurucusu Osman Gazi‘nin babası, Kayı Obası‘nın beyi Ertuğrul Gazi kılıç hakkıyla aldığı kente obasıyla birlikte yerleşerek, zamanla 3 kıtada hüküm sürecek olan bir imparatorluğun temellerini atmış. Haydi gelin tarihimiz için çok önemli olan Söğüt‘ü birlikte keşfedelim.
Söğüt Tarihçesi
Söğüt’ün tarihte bilinen ilk adı İtea. Bizans döneminde ise Thebasion veya Sebasion olarak geçiyor. Halife Harun Reşid zamanında Müslümanların eline geçen kent, kayıtlara Beldet’us Safsaf olarak geçmiş. Anadolu Selçuklu döneminde Sultan Alaeddin Keykubat, Ertuğrul Gazi’ye, Harzemşahlarla yapılan Yassıçemen Savaşı’ndaki ( 1230) gösterdiği yararlılıklarından dolayı kışlak olarak vermiş. Bir diğer anlatıma göre ise obasıyla Karacadağ civarına yerleşen Ertuğrul Gazi, Anadolu Selçuklu’nun İznik İmparatorluğu ile mücadelesinde Sultan Alaeddin Keykubat’a destek vermiş. İki ordu 1231’de Ermeni Derbendi civarında savaşmış. Bu savaşta Ertuğrul Gazi ve akıncıları büyük yararlılıklar göstermiş. Bunun üzerine sultan Sultanöyüğü ona vermiş. Daha sonra Anadolu Selçukluları Karacahisar’ı kuşatsa da, Moğol istilasından ötürü Sultan Alaeddin Keykubat buranın fethi için Ertuğrul Gazi’yi görevlendirmiş. Ertuğrul Gazi Karacahisar Kalesi’ni fethetmiş ve Bilecik Tekfuru’nu da vergiye bağlamış. Zaferleriden dolayı sultan Söğüt’ü kışlak, Domaniç’i ise yaylak olarak kendisine vermiş.
Milli Mücadele döneminde Ertuğrul Sancağı’na bağlı Söğüt kazası, halkın omuz omuza mücade edip kazdığı Gündüz Bey, Tekke ve Kanlıtepe istihkamları ve oluşturduğu Gündüz Bey taburu ve Savcı Bey müfrezesi ile düşmana karşı mücadele vermiş. Ayrıca bölge halkı yaptığı yiyecek ve giyecek yardımlarıyla da askere destek vermiş. Yunan ordusu 25 gün boyunca işgal ettiği şehre oldukça zarar vermiş . 30 Ağustos Başkomutanlık Meydan Muharebesi ile taaruza geçen Türk ordusu, 4 Eylül 1922’de şehri Yunan işgalinden kurtarmış.
Söğüt’e Ne Zaman Gidilir ?
Akdeniz İklimi, Karasal İklim ve Karadeniz İklimi’nin geçiş noktasında yer alan Söğüt’te kar yağışı oldukça düşük. En sıcak ayın Ağustos olduğu Söğüt’te ortalama sıcaklık 21 derece. Daha rahat bir gezi için şehre bahar veya yaz aylarında gitmekte fayda var.
Söğüt’e Nasıl Gidilir ?
Söğüt’e karayoluyla, özel aracınız veya şehirlerarası otobüs ile ulaşabilirsiniz. Özel aracınız ile gidecekseniz, Eskişehir-Bozüyük yoluna girdikten sonra Söğüt’e giden çevre yolunu takip ederek şehre ulaşabilirsiniz. Eğer şehirlerarası otobüsleri kullanacaksanız, Bilecik Otogar’da inip Söğüt minibüslerine binebilirsiniz. Ücreti 15 TL ( Ağustos 2021)
Bilecik’te Gezilecek Yerler
Kaymakam Çeşmesi
Osmanlı mimarisinin son dönem örneklerinden olan Kaymakam Çeşmes’ni, 1912 yılında ilçe kaymakamı Sait Bey yaptırmış. Çini ile süslü çeşme zarif yapısıyla Söğüt ilçe meydanının siluletini zenginleştiriyor.
Sultan Çelebi Mehmet Camii
Camii’yi 1414-1420 yılları arasında, Osmanlı’yı Fetret Devri’nden çıkarıp adeta ikinci kurucusu haline gelen Sultan Çelebi Mehmet yaptırmış. Osmanlı mimarisinin ilk kubbeli yapılarından biri olan camii dörtgen bir plana sahip. Tek minareye sahip camiinin kurşunla kaplı tek bir kubbesi mevcut.
Kuyulu Mescid
Kayı Boyu tarafından yapılan ilk mescid olarak bilinen Kuyulu Mescid’i,1281’den önceki bir tarihte Ertuğrul Gazi yaptırmış. Adını içinde bulunan kuyudan alıyor. Ertuğrul Gazi Söğüt’i kışlak olarak aldığında camiinin bulunduğu mevkiide daha çok gayrimüslim tebaa oturuyormuş. Ertuğrul Gazi burada bir mescit yaptırmasına rağmen,ilk başlarda sadece kendisi namaz kılmış. Çünkü akın akın ibadete gelen kişilerin Hristiyan tebaayı ürkütmesini istememiş. Zamanla Ertuğrul Gazi’yi ibadet ederken gören gayrimüslim tebaa İslam inancını merak etmiş ve gerek ondan gerekse mahiyetindeki kişilerden inancın esaslarını öğrenerek bölüm bölüm müslüman olmaya başlamış. Mescid 1921’deki Yunan işgali sırasında zarar görmüş.
Hamidiye Camii
Camii’yi 1903-1905 yılları arasında Sultan 2.Abdülhamid yaptırmış. Küçük kare planlı bir camii. Duvarları kırmızı kesme taştan yapılmış. Halk arasında çifte minareli camii olarak da biliniyor.
Hamidiye İdadisi
Camii’nin hemen karşısında yer alan İdadiyi yine aynı yıllarda Sultan 2.Abdülhamid yaptırmış. Adından da anlaşılacağı üzere lise binasıymış. Günümüzde ilçe kütüphanesi olarak hizmet veriyor.
Ertuğrul Gazi Türbesi
Kayı Obası’nın Anadolu’ya Gelişi
Kayıların Söğüt’e yerleşme öyküsüne tarihçe kısmında değinmiştim. Şimdi de Anadolu’ya gelişi hakkında kısaca bilgi vermek istiyorum. Cengiz Han’ın iktidara gelmesiyle birlikte yayılmacı bir politika izleyen Moğollar, bir çok topluluğu da topraklarından etmişti. Ertuğrul Gazi’nin bağlı bulunduğu Kayı Obası da Moğol baskısından yıpranınca batıya göç etmeye karar vermiş. Anadolu’ya doğudan girmişler. Ertuğrul Gazi’nin babası Gündüz Alp ( ya da Süleyman Şah) Fırat Nehri’nden geçerken boğulunca obanın nereye kurulacağı konusunda kardeşler arasında anlaşmazlık çıkmış. Ertuğrul Gazi obayı Bizans sınırına götürmek isterken ağabeyleri Gündoğdu ve Sungur Beyler, Ahlat’a yerleşmek istemişler. Kayıların bir bölümü Gündoğdu Bey ve Sungur Bey liderliğinde Ahlat’a yerleşirken, bir bölümü de Ertuğrul Gazi ve kardeşi Dündar Bey ile birlikte batıya gitmiş.
Türbenin Yapılışı
Zaman içerisinde Söğüt’e yerleşen Ertuğrul Gazi burada bir cihan imparatorluğunun temelini atmış. 1281’de vefat etmeden önce Kayı Obası reisliğini küçük oğlu Osman Bey’e bırakmış. Ertuğrul Gazi’nin vefatından sonra oğlu Osman Gazi babası için bir mezar yaptırmış. Mezarın daha sonra Sultan Çelebi Mehmet’in emriyle 15.yüzyıl başlarında üstü kapanmış türbe haline gelmiş. Yıllar içerisnde kaybolan mezarlar ile birlikte harap olan türbeyi Sultan 2.Abdülhamid restore ettirmiş.Bahçedeki kayıp mezarlar da gün yüzüne çıkmış. Türbenin içinde sadece Ertuğrul Gazi yatıyor. 1921’deki Yunan işgali sırasında türbe bir hayli zarar görmüş. Türbenin pencerelerinde o dönemden kalma kurşun izlerini görüyorsunuz. Türbenin bahçesinde ise oğlu Savcı Bey ve hanımı Halime Hatun’un gerçek kabirleriyle, oğlu Osman Gazi ve beraber yıllarca omuz omuza mücadele ettiği alpleri Turgut Alp, Abdurrahman Gazi gibi kahramanların da makam kabirleri yer alıyor.
Türbe’ye girerken kapıda sizi iki alp karşılıyor. Bu alpler ücretli görevliler değil, türbenin aşağısında yer alan Jandarma Birliğinde görev yapan profesyonel askerler. 2017’de başlatılan Ertuğrul Gazi’ye Saygı Nöbeti projesi kapsamında Jandarma er ve erbaşları türbenin açılışından kapanışına kadar kapısında nöbet tutuyor. Nöbet değişim törenleri de oldukça etkileyici. Denk gelirseniz mutlaka izleyin derim. Türbeye kaymakamlık binasının önünden kalkan minibüsler ile ulaşabilirsiniz.
Türk Büyükleri Platformu
Türbenin biraz ilerisinde Türk Büyükleri Platformu yer alıyor. Platformda Mete Han’dan Atatürk’e kadar Türk büyüklerinin büstlerini görmek mümkün . Platformun aşağısında bir de stadyum var. Burada her yıl Eylül ayının 2. Pazar günü Ertuğrul Gazi için anma töreni düzenleniyor.
Söğüt’te Yeme İçme
Söğüt ilçesinde yerel lezzetleri tadabileceğiniz bir mekan yok maalesef. Daha çok pideci-kebapçı ve tabldot şeklinde lokantalar mevcut. Gezimin sonunda otogara dönmeden birşeyler yemek istedim. Etrafıma bakarken meydanda caminin hemen önündeki banklarda oturan iki yaşlı amca gözüme ilişti. Yanlarına gidip selam verdim. Burada yemek yiyebileceğim temiz ve kaliteli bir lokanta var mı diye sordum. Bir tanesi yerel şiveyle zengin misin ? dedi 🙂 Ben de bir Koçlar veya Sabancılar kadar zengin olmasam da, yemek için yeterli paramın olduğunu söyledim. Bunun üzerine amca gülerek Çelebi Mehmet Camii’nin ilerisindeki Mevlana Lokantasına yönlendirdi. Lokantada menü pide-kebap ve lahmacun çeşitlerinden oluşuyordu. Bi karışık pide ve kutu kola söyledim. Pidesi lezzetliydi. Mekanın temizliğini ve servisin hızını beğendim. Fiyat da makuldü. Siz de gezinizin sonunda tercih edebilirsiniz.
Gezi Tarihi : Ağustos 2021
Söğüt’ü gezip sizlere tanıttığım videonun linkini şuraya bırakıyorum. Mutlaka izleyin 😉 https://www.youtube.com/watch?v=_rJFcVsPkk4
Osmanlı için bir diğer önemli kent olan İznik’i daha yakından tanımak için şu yazımı okuyabilirsiniz.https://newloggers.com/2022/01/07/kulturlerin-bulustugu-kent-iznik/